Nasır, cildin uzun süreli basınç ve sürtünmeye karşı kendini korumak amacıyla geliştirdiği kalınlaşma reaksiyonudur. Tıbbi olarak hiperkeratoz olarak adlandırılır. En sık ayak tabanında, parmak aralarında ve ayakkabının baskı yaptığı bölgelerde görülür.
Nasır, vücudun savunma mekanizmasıdır; ancak basınç devam ettiği sürece kalınlaşma artar ve zamanla ağrılı hale gelir.
Cilt, tekrarlayan mekanik basınca maruz kaldığında üst deri tabakasında (stratum corneum) kalınlaşma meydana gelir. Amaç, alttaki dokuları korumaktır.
Ancak basınç noktası ortadan kaldırılmazsa:
• Deri kalınlaşır
• Sertleşir
• Ortasında çekirdek benzeri bir yapı oluşabilir
• Derin dokulara doğru baskı artar
Bu durum özellikle yürürken ciddi ağrıya neden olabilir.
1. Sert Nasır (Klavus Durum)
Genellikle parmak üstlerinde ve ayakkabı baskısına maruz kalan bölgelerde görülür. Ortasında sert bir çekirdek bulunur ve basınca karşı oldukça hassastır.
2. Yumuşak Nasır
Parmak aralarında oluşur. Nemli ortam nedeniyle beyazımsı ve daha yumuşak görünür ancak ağrılıdır.
3. Yaygın Nasır (Kallus)
Daha geniş alanı kaplar. Ayak tabanında, topukta ve tarak kemiği altında sık görülür. Çekirdek yapısı yoktur fakat kalınlaşma belirgindir.
• Dar ve sert ayakkabılar
• Yüksek topuklu ayakkabı kullanımı
• Ayak deformiteleri (çekiç parmak, halluks valgus vb.)
• Uzun süre ayakta kalma
• Yanlış basış ve yük dağılım bozuklukları
• Çorapsız ayakkabı kullanımı
• Aşırı kilo
Basınç devam ettiği sürece nasır tekrarlamaya eğilimlidir.
• Sert ve kalınlaşmış cilt
• Basmakla artan ağrı
• Ortasında sert çekirdek hissi
• Yürürken batma veya yanma hissi
İleri vakalarda çatlama ve kanama görülebilir.
Nasır sıklıkla siğil ile karıştırılır. Aralarındaki temel farklar:
• Nasır basınç noktalarında oluşur.
• Deri çizgileri nasırın üzerinden devam eder.
• Siğillerde siyah noktalar görülebilir.
• Siğil viral kökenlidir, nasır mekanik basınca bağlıdır.
Yanlış tanı, yanlış tedaviye yol açabilir.
Tedavide temel amaç yalnızca kalınlaşmayı temizlemek değil, basınç kaynağını ortadan kaldırmaktır.
Mekanik Temizleme
Kalınlaşmış deri kontrollü şekilde inceltilir.
Basınç Azaltma
Özel pedler veya destekleyici tabanlıklar ile baskı azaltılır.
Ayakkabı Düzenlemesi
Ayakkabı seçimi tedavinin önemli parçasıdır.
Ortez ve Destek Uygulamaları
Basış bozukluğu varsa kişiye özel destek planlanabilir.
• Derin kesimler enfeksiyona yol açabilir
• Diyabet hastalarında ciddi komplikasyon gelişebilir
• Yanlış müdahale ağrıyı artırabilir
Nasırın kökü evde tamamen çıkarılamaz; yalnızca yüzeysel rahatlama sağlanır.
• Diyabet hastaları
• Sporcular
• Uzun süre ayakta çalışanlar
• Ayak deformitesi olan bireyler
• Yüksek topuklu ayakkabı kullananlar
